کد خبر : 93134
تاریخ انتشار : 3 اسفند 1390 11:34
تعداد مشاهدات : 1206

تحول جايگاه سياه مشق درخوشنويسي دوره قاجار(علت پيدايش تا اوج)


مقطع  تحصیلی. شماره  ثبت394

کارشناسی ارشد صنايع دستي 
 
عنوان پایان نامه نظری

تحول جايگاه سياه مشق درخوشنويسي دوره قاجار(علت پيدايش تا اوج)
 پایان نامه عملی سياه مشق هاي نستعليق و نقاشي خط هاي امروز متأثر از سياه مشق هاي دوره قاجار استاد راهنما پایان نامه نظری خزایی ،  محمد
استاد راهنمای عملی
احنفی ،  بهرام
نام دانشجو مرادی ،  مسلم
ماه دفاع مرداد سال دفاع 1389
چکیده پایان نامه :

سیاه مشق نویسی در خوشنویسی و هنر اسلامی همواره از جایگاه ویژه و خاصی برخوردار بوده است. در گذشته بسیاری از خوشنویسان، گاهی برای انجام تمرینات خوشنویسی که لازمه ی کار هر هنرمند خوشنویس بوده و گاهی برای اجرای یک اثر هنری ناب از این قالب بهره گرفته اند. این روند تا هم اکنون نیز ادامه یافته است. جذابیت خاص این بخش از هنر خوشنویسی تنها محدود به این هنر نمی باشد بلکه بسیاری از هنرمندان رشته های دیگر نیز از سیاه مشق بهره گرفته و در نوع خود آثار بسیار زیبایی را خلق کرده اند.
این قالب به دلیل تنوع در ترکیب و آزادی نسبی هنرمند خوشنویس در اجراء، نسبت به قالب های دیگر مانند چلیپا و کتابت همواره از تنوع و جذابیت خاصی برخوردار بوده و در میان خوشنویسان یک اثر نفیس سیاه مشق از ارزش و مقام بالایی برخوردار است.
به اعتقاد بسیاری از صاحب نظران نوشتن سیاه مشق توسط هنرمند خوشنویس اوج خلاقیت و توان مندی و نبوغ وی می باشد، چرا که پدید آوردن چنین اثری (سیاه مشق) نیاز به خلاقیت و توان بالایی چه در ترکیب بندی و چه در طراحی حروف و کلمات دارد و خلق کردن اثری نو و بدیع در این زمینه در توان هر خوشنویسی نمی باشد. 
با بررسی اجمالی خطوط مختلف وآثار خوشنویسان، می توان دریافت که خوشنویسان از این قالب درتمرین و اجرای انواع خطوط اسلامی بهره گرفته اند، اما با توجه به اهمیت خاص خط نستعلیق در ایران، در این پژوهش نگاه خود را معطوف به سیاه مشق های نستعلیق کرده ام.
اوج سیاه مشق نویسی نستعلیق را می توان در دوره قاجار، به ویژه با حضور خوشنویسان توانایی چون میرزا  غلامرضا اصفهانی، میرزا محمد رضا کلهر، میرحسین، میرزا کاظم و... دانست، که به همین سبب پژوهش حاضر به منظور بررسی سیاه مشق نویسی دوره ی قاجار و تأثیر آن بر هنر معاصر انجام گرفته و آثاری نیز به عنوان کار عملی ارائه شده است. در این راستا، در بخش نظری از روش تحلیلی _ توصیفی استفاده شده است، ضمن آن که از مطالعه تطبیقی نیز غفلت نشده است. درباره سیاه مشق، مجموعه آثار هنرمندان، مقالات، گفتگوها و انتقادات پراکنده ای در کتاب ها و نشریات وجود دارد که در پژوهش حاضر داده های یاد شده پس از مطالعه، دسته بندی و در راستای اهداف پژوهش به کار گرفته شده است. لازم به ذکر است که اطلاعات ضروری تحقیق از طریق مطالعات کتابخانه ای به دست آمده است. در پایان این پژوهش نیز نتایجی به دست آمد که مهم ترین آن ها حاکی از آن بود که:
الف) سياه مشق نويسي دوره ي قاجار در زمان خود، جرياني نوگرا بوده كه جرقه هاي ابتدايي آن را در دوره ي صفوي، به خصوص در آثار ميرعماد مي توان يافت.
ب) وقايع و جريان هاي مختلف اجتماعي دوره ي قاجار بر پيدايش سياه مشق نويسي، تأثير به سزايي داشته است.
ج) هنر معاصر ايران خصوصاً در رشته هاي نقاشي- خط، گرافيك، حجم و... بهره هاي فراواني از سياه مشق نويسي دوره قاجار برده است.  
واژگان کلیدی:
سیاه مشق، خوشنویسی، خط نستعلیق، «نقاشی- خط»
 

 


نظر شما



نمایش غیر عمومی
تصویر امنیتی :